Kış Mevsimi Çaylarıyla Hem İçinizi Isıtın, Hem Şifa Bulun


Kış aylarında bitki çaylarının önemi de artıyor. Bu bitkilerin içinde bulundurdukları özellikler sayesinde soğuk kış aylarında hem sizi ısıtıyor, hem de vücudun ihtiyacı olan birçok vitamin ve mineralleri sağlayarak bağışıklık sistemini kuvvetlendiriyor. Peki, kış aylarında hangi bitki çaylarını içmeliyiz? Bize sağladığı faydalar nelerdir?

Ihlamur çayı:

Avrupa’da, halk arasında yüzyıllardır çeşitli rahatsızlıkların tedavisinde kullanılan ıhlamur, Tilia olarak bilinen ıhlamur ağacından elde edilir. Ihlamur ağacı oldukça hızlı büyür ve 15-25 metre uzunluğa erişebilir. Sağlığa faydalı ve çeşitli rahatsızlıkların tedavisinde kullanılan bölümü ise sarı-beyaz renklerde açan çiçekler ve yapraklarıdır. Çiçekler, bahar aylarında açar ve bu mevsimde toplandıktan sonra kurutulur. Kalp şeklindeki bu çiçekler 5-10 santim uzunluğa kadar büyür. Ilıman iklimlere özgü ıhlamur ağacı kışın yapraklarını döker. Ağacın ürüne bağlı olarak güçlü ve yumuşak kokulu çiçekler açabilir. Çiçeklerinde bulunan yağ sayesinde aromatik bir tadı vardır. Kurutulmuş çiçekleri ise hafif tatlı ve yapışkandır.

Ihlamur ağacının çiçekleri Ortaçağ’dan bu yana geleneksel olarak terlemeyi teşvik etmek ve ateş düşürmek için kullanılmaktır. Tarih boyunca idrar söktürücü, spazm çözücü, mideyi sakinleştirici, öksürük ve boğaz ağrılarına karşı, balgam söktürücü, migren ağrılarına karşı, karaciğer ve safra hastalıklarına karşı kullanıldığı bilinmektedir. Almanya’da resmi olarak şifalı bitki kabul edilen ıhlamur, doktorlar tarafından soğuk algınlığına karşı tavsiye edilmektedir. Bazı kültürlerde sadece ıhlamur ağacı altında oturarak epilepsinin tedavi edilebildiğine inanılırmış.

Ihlamurun Sağlığa Faydaları

Ihlamur çayı ülkemizde olduğu gibi farklı kültürlerde geleneksel olarak grip nedeniyle yükselen ateşi düşürmek için kullanılmaktadır. Ihlamur çayının buharı burun tıkanıklığını açmaya yararken, sıcak çay boğaz ağrısını, öksürüğü alır. Diğer popüler kullanımı ise sakinleştirici etkisi ile sinirleri yatıştırmak içindir.  Yatıştırıcı etkisi bulunan ıhlamur çayı gerginliği alır, kaygı nedeniyle gerilen sinirleri yatıştırır, stresi azaltır ve uykuya geçişi kolaylaştırır.
 

Kalp çarpıntısına ve yüksek tansiyona karşı tavsiye edilen ıhlamur çayı, C vitamini kaynağı olan limon suyu ile birlikte tüketildiğinde bağışıklık sistemini güçlendirir. Ihlamur çiçeği ile hazırlanan cilt kremleri, kaşıntılı deri hastalıklarının belirtilerini hafifletmek için kullanılmaktadır. Çeşitli kozmetik markaları selülit kremleri içerisinde ıhlamur kullanmaktadır.

Ihlamur Çayı Nasıl Hazırlanır?

Yemeklerden sonra siyah çay ya da kahve içme alışkanlığınız varsa bunların yerine ıhlamur çayı içerek hem sindirim sisteminizin daha iyi çalışmasını hem de ruhsal olarak rahatlama sağlayabilirsiniz. Ihlamur çayı hazırlarken bardak başına bir çay kaşığı tepeleme kurutulmuş ıhlamur ölçüsünü kullanabilirsiniz. Ihlamuru suyla birlikte kaynatmayın. Önce suyu kaynatın ve önceden ıhlamur koyduğunuz demliğe kaynamış suyu boşaltıp ağzını kapatın ve 10 dakika demlenmesini bekleyin. Yemeklerden sonra günde 3 kere ıhlamur çayı içebilirsiniz.

Yeşil çay:

Yeşil çay; saç, vücut ve cilt için birçok fayda sağlamaktadır. Yeşil çaydaki antioksidan E vitaminindekinden 20 kez daha kuvvetlidir. Kolestrolü düşürür, tansiyonu ayarlar, kan şekerini ayarlar, bakterileri öldürür, grip virüsünü öldürür ve ağız kokusunu önler. Ayrıca yeşil çay; içindeki kafein sayesinde performansı etkiler, yorgunluk ve uyku halini ortadan kaldırır ve idrar söktürücüdür. İdrar söktürücü özelliğinden dolayı zayıflama rejimlerinde kullanılmaktadır.

Yapılan araştırmalara göre, yeşil çay cildi parlatır, birçok kanser türüne neden olan serbest radikallerle vücudun savaşına yardımcı olur, kilo kaybı ve sindirim sistemine yardım eder, düşük kan şekeri seviyesi ve kalp hastalığı riskini azalttığı kanıtlanmıştır. Yeşil çay günde birkaç defa tüketilebilir. Yeşil çay, yüksek kolesterol, yüksek kan basıncını düşürmek ve toksinleri giderilmesinde vücuda yardımcı olur.

Yeşil Çay Nasıl Hazırlanır?

Yeşil çayı hazırlamak için diğer bitkisel çaylardan daha farklı bir yol izlemeniz gerekmiyor. Bir fincan çay için bir çay kaşığı (5 gr) kurutulmuş yeşil çay yaprağı yeterli olacaktır. İyi su kullanmanız çayın tadını çıkarabilmeniz açısından önemli. Suyu kaynatın, ocağı kapatın ve 4-5 dakika bekleyin. Kabarcıklar azaldıktan ve su biraz soğuduktan sonra bardağın üzerine süzgeçle yerleştirdiğiniz yeşil çayın üzerine dökün. 2-3 dakika bekletin, daha uzun bekletirseniz çayın tadı biraz acı olabilir. Dikkat etmeniz gereken nokta ise su tam kaynar haldeyken bardağa boşaltmamak, çünkü yeşil çay en iyi 80-85 derece suyla demlenir.

Zencefil çayı:

Zencefil çayı sabah bulantısı, araba tutması, şişkinlik, bulantı, ishal, iştahsızlık ve gaz sancılarına faydalıdır. Midedeki tüm sorunlara mükemmel bir çözüm sağlar. Adet ağrılarına da çok iyi gelen Zencefil, üst solunum enfeksiyonlarıyla mücadelede de etkilidir. Günde bir fincan zencefil çayı, sizin soğuk algınlığında mücadelenizde yanınızda yer alacaktır.

Kuşburnu çayı:

Kuşburnu çiçeği yaprakları altında, gül bitkisine benzer bir bitkidir. Önemli ölçüde C vitamini bulunduğu için soğuk algınlığı ve griple mücadelede çok etkilidir. Soğuk algınlığının tedavisinden sağlıklı bir cilde, bağışıklık sisteminin güçlendirilmesinden sigaranın olumsuz etkilerini azaltmaya kadar pek çok farklı sorun için kullanılabilir.

Kuşburnu Çayı; solunum yolu enfeksiyonları ve soğuk algınlığına karşı bedenin savunma sistemini güçlendirir. Mevsimlerin geçiş dönemlerinde iyi bir koruyucudur. Enfeksiyonlara ve soğuk algınlığına karşı vücudun savunma sistemini güçlendirir. Kronik yorgunluğa karşı da kullanılır. Safra kesesi, böbrek ve mesane rahatsızlıklarında rahatlamayı sağlar. Yara iyileştirici ve kan temizleyici özelliği vardır. Enerji ve büyüme kapasitesi üzerinde olumlu etki gösterir. Vücudu yaşlanmanın, sigara ve alkolün etkilerinden korur. Tansiyonu düzenler.

5 gram kurutulmuş kuşburnu günlük C vitamini ihtiyacının yaklaşık %35’ini, A vitamini ihtiyacının %5’ini, kalsiyum ihtiyacının %1’ini ve lif ihtiyacının %5’ini tek başına karşılamaya yeter. Kuşburnu içinde bulunan diğer vitamin ve mineraller ise şu şekilde; A, E, K, B6 vitaminleri, demir, magnezyum, fosfor, potasyum, bakır ve manganez mineralleri.

Biberiye çayı:

Biberiye tamamen doğal toniktir. beyin, kalp, karaciğer ve cilt hücrelerinin genel sağlığını iyileştirmeye yardımcı olur. Biberiye güçlü antioksidanlar ile doldurulur. Ayrıca beta-karoten, A, B1, B2, B3, B6, B12, C, D, E ve K vitaminleri olarak bir takım içerir. Biberiye çayı, bağışıklık sistemini kuvvetlendirdiği için bakteri ve enfeksiyonlarla savaşta vücuda yardımcı olur.

Hazırlayan: Gıda Mühendisi Emre Özcan